Beginners & gevorderden

Prompt tips

Zo haal je meer uit AI: van eenvoudige instructies tot geavanceerde technieken voor samenvatten, notulen, e-mails, agenda's en meer.

Een goede prompt is de instructie die je aan een AI geeft. Hoe duidelijker je bent over wat je wilt, hoe beter het resultaat. Op deze pagina vind je tips voor beginners (basisprincipes en eenvoudige voorbeelden) en voor gevorderden (rol, format, meerstaps-prompts en extra toepassingen).

Inhoudsopgave

GPT vs. Copilot

Wanneer gebruik je wat?

ChatGPT (en vergelijkbare chatbots) en Copilot (in Word, Outlook, Teams, VS Code, GitHub) zijn allemaal AI-tools, maar je gebruikt ze anders. Hier een korte vergelijking.

Wanneer ChatGPT (of vergelijkbare chatbot)

Vrije teksten: samenvattingen, e-mails, notulen, ideeën, vertalingen.
Langere, gestructureerde prompts met rol, format en context.
Conversatie: meerdere rondes om een antwoord te verfijnen.
Als je geen specifieke app gebruikt: gewoon in de browser.

Wanneer Copilot

In je document (Word), e-mail (Outlook) of code-editor: direct in context werken.
Korte instructies of @-mentions: "@document Samenvat deze brief", "@file leg deze functie uit".
Code: inline suggesties accepteren of in Copilot Chat vragen over je codebase.
Sneller voor taken die in dezelfde omgeving blijven (e-mail schrijven in Outlook, code in VS Code).

Copilot in de praktijk

In Word/Outlook

Selecteer tekst → Copilot → "Maak korter" of "Vat samen in 3 bullets".

In VS Code / Cursor

Open Copilot Chat → "@workspace Leg uit hoe inloggen werkt" of typ in code: // functie die X doet.

GitHub Copilot

Typ een comment of functienaam; Copilot stelt code voor. Tab accepteren, of in chat vragen: "Schrijf unit tests voor deze functie."

Voor beginners

Start hier: basisprincipes en concrete voorbeelden per taak

Wat is een prompt?

Een prompt is de instructie die je aan een AI geeft. Het kan één zin zijn ("Vat dit samen in 5 bullets") of een langere opdracht met context, doelgroep en gewenst format. Hoe duidelijker je bent over wat je wilt, hoe beter het resultaat.

Slecht voorbeeld

"Maak iets van deze tekst."

Goed voorbeeld

"Vat onderstaande tekst samen in maximaal 5 bulletpoints. Focus op conclusies. Schrijf in het Nederlands."

Eerste stappen

Open ChatGPT, Copilot of een andere AI-chat (bijv. in Teams of je editor).
Typ in één zin wat je wilt: "Vat onderstaande tekst samen in 5 bulletpoints" of "Schrijf een korte e-mail om een vergadering af te zeggen."
Plak indien nodig de brontekst in hetzelfde bericht.
Bekijk het antwoord. Vraag een vervolgbericht als je iets wilt aanpassen: "korter", "formeler", "voeg een voorbeeld toe".

Veelgemaakte fouten

Vermijd deze valkuilen voor betere resultaten.

Te vaag ("maak iets", "schrijf iets")

Concreet: "schrijf een e-mail naar de klant om vertraging te melden, toon empathie, max. 4 zinnen".

Geen context

Geef doelgroep, doel en toon: "interne memo voor het team", "formeel naar leverancier".

Te veel in één prompt

Eén taak per prompt. Eerst samenvatten, daarna in een nieuwe prompt "maak hier 5 bullets van".

Verwachten dat het in één keer perfect is

Itereer: "korter", "zonder punt 3", "formeler" — dat hoort erbij.

De basis: vijf principes die bij bijna elke prompt helpen

Wees specifiek: hoe lang moet het worden, welke toon (formeel/informeel), voor wie is het bedoeld?
Geef context: "vergadering met klant", "interne memo", "e-mail naar leverancier" helpt de AI de juiste stijl te kiezen.
Vraag om aanpassingen: "korter", "formeler", "met meer voorbeelden" kan gewoon in een vervolgbericht.
Deel de bron: plak de tekst waar de AI op moet reageren direct in de chat; dan kan de AI er precies op inspelen.
Eén taak per prompt werkt het beste: eerst samenvatten, daarna in een nieuwe prompt "maak hier 5 bulletpoints van" als je dat ook wilt.

Per taak: wat te vragen en een voorbeeldprompt

Teksten samenvatten

Laat AI lange documenten, rapporten of artikelen tot een heldere samenvatting terugbrengen.

Tips

Geef duidelijk aan wat je nodig hebt: "een samenvatting in maximaal 3 alinea's" of "bulletpoints met de belangrijkste conclusies".
Vraag om verschillende lengtes: executive summary (1 pagina), kernpunten (5 bullets) of één alinea.
Specificeer het doel: "voor een presentatie", "voor iemand die geen tijd heeft om alles te lezen" of "alleen de aanbevelingen".
Plak de volledige brontekst in de chat; de AI kan dan precies samenvatten wat er staat.

Voorbeeldprompt

Vat onderstaande tekst samen in maximaal 5 bulletpoints. Focus op de belangrijkste conclusies en aanbevelingen. Schrijf in het Nederlands.

Notulen maken vanuit transcripties of aantekeningen

Van ruwe transcriptie of korte aantekeningen naar gestructureerde notulen.

Tips

Plak de volledige transcriptie of je aantekeningen en vraag expliciet om "gestructureerde notulen met kopjes".
Vraag om aparte secties: aanwezigen, genomen besluiten, actiepunten (met naam en deadline), open punten.
Geef context: "vergadering project X", "standup team Y" zodat termen en afkortingen beter begrepen worden.
Als er namen in de transcriptie staan, vraag dan om "aanwezigen" als apart kopje bovenaan.

Voorbeeldprompt

Maak van onderstaande transcriptie/aantekeningen formele notulen. Gebruik de structuur: Aanwezigen, Besproken punten, Genomen besluiten, Actiepunten (met verantwoordelijke en deadline), Open punten. Houd de toon professioneel en neutraal.

Actielijsten maken

Haal concrete actiepunten uit vergaderingen, e-mails of documenten.

Tips

Vraag om "actielijst met verantwoordelijke en deadline" als die in de bron staan, anders "actielijst met prioriteit (hoog/midden/laag)".
Geef aan of je een tabel wilt, een checklist of genummerde lijst.
Je kunt vragen: "welke acties zijn nog open?" als je oude notulen doorgeeft.
Voor een overzicht: "maak één gecombineerde actielijst uit onderstaande drie vergadernotulen".

Voorbeeldprompt

Haal uit onderstaande tekst alle actiepunten. Geef per punt: omschrijving, verantwoordelijke (indien genoemd), deadline (indien genoemd), prioriteit (hoog/midden/laag). Presenteer als overzichtelijke lijst.

E-mails opstellen

Professionele e-mails opstellen op basis van korte instructies of bulletpoints.

Tips

Geef doel en doelgroep: "e-mail naar klant om vertraging te melden", "intern bericht naar team over nieuwe procedure".
Vermeld toon: formeel, vriendelijk, kort en bondig, of juist uitgebreid met context.
Noem wat er in moet: onderwerp, deadline, call-to-action (bijv. "vraag om bevestiging vóór vrijdag").
Geef bulletpoints van wat je wilt zeggen; de AI maakt er een vloeiende e-mail van.

Voorbeeldprompt

Schrijf een professionele e-mail op basis van onderstaande punten. Doel: [bijv. uitnodiging voor overleg]. Doelgroep: [bijv. interne collega's]. Toon: vriendelijk en helder. Sluit af met een duidelijke call-to-action.

E-mails beantwoorden

Snel een passend antwoord formuleren op binnenkomende e-mails.

Tips

Plak de ontvangen e-mail en geef aan wat je wilt: "kort bevestigend antwoord", "uitgebreide reactie met voorstel" of "antwoord dat beleefd afzegt".
Vraag om meerdere varianten: "geef 2 opties: één kort, één met meer uitleg".
Specificeer toon: "empathisch vanwege klacht", "formeel naar externe partij", "informeel naar collega".
Als je specifieke punten wilt benoemen: "neem in je antwoord in ieder geval op dat we uiterlijk vrijdag reageren".

Voorbeeldprompt

Hieronder staat een e-mail die ik heb ontvangen. Schrijf een passend antwoord. Toon: [formeel/vriendelijk/empathisch]. Ik wil [bijv. bevestigen dat we het oppakken en een termijn noemen]. Maximaal 1 alinea, tenzij meer nodig is.

Agenda voor een vergadering

Een duidelijke vergaderagenda opstellen op basis van doelen en onderwerpen.

Tips

Geef doel van de vergadering: "besluit nemen over X", "statusupdate", "brainstorm".
Noem de onderwerpen en eventueel gewenste volgorde of tijdsindicatie per onderwerp.
Vraag om tijdsindicaties: "agenda met geschatte tijd per punt" voor een realistische planning.
Voor terugkerende vergaderingen: "wekelijkse teamstandup, 30 min, vaste punten: stand van zaken, blokkades, planning".

Voorbeeldprompt

Maak een vergaderagenda voor [bijv. wekelijkse projectupdate]. Doel: [bijv. status bespreken en blokkades wegnemen]. Onderwerpen die aan bod moeten: [lijst]. Geef per punt een korte omschrijving en een indicatie van de tijd (bijv. 10 min). Voeg toe: opening, afsluiting en eventueel actiepunten vorige keer.

Vertalen en taal

Teksten vertalen of herformuleren in een andere stijl of eenvoudiger taal.

Tips

Geef doeltaal en register: "vertaal naar Engels, formeel" of "herformuleer in eenvoudig Nederlands voor laaggeletterden".
Vraag om "alleen vertalen, geen toelichting" of juist "vertaal en licht culturele verschillen toe".
Voor termen: "behoud vakjargon in het Nederlands" of "gebruik de standaardvertaling voor [domein]".
Combineer met lengte: "vertaal in maximaal 200 woorden" of "korte samenvatting in het Engels".

Voorbeeldprompt

Vertaal onderstaande tekst naar [taal]. Toon: [formeel/informeel]. Behoud vakjargon waar van toepassing. Geef alleen de vertaling, geen toelichting.

Social media en korte teksten

Posts, koppen, meta-beschrijvingen en call-to-actions voor online kanalen.

Tips

Specificeer kanaal en lengte: "LinkedIn-post, max. 150 woorden", "meta description 155 tekens", "tweet max. 280 tekens".
Geef doelgroep en doel: "B2B-ondernemers, doel is leads genereren" of "interne communicatie, informeren".
Vraag om meerdere varianten: "3 verschillende koppen" of "A/B-varianten met andere tone of voice".
Noem hashtags of geen: "inclusief 3 relevante hashtags" of "zonder hashtags".

Voorbeeldprompt

Schrijf een [LinkedIn/Facebook/Instagram]-post over [onderwerp]. Doelgroep: [bijv. MKB]. Maximaal [X] woorden. Toon: [professioneel/vriendelijk/urgent]. Sluit af met een duidelijke call-to-action.

Code: uitleg, schrijven en refactoren

Code laten uitleggen, genereren of verbeteren — in ChatGPT of in Copilot in je editor.

Tips

In de chat (GPT/Copilot): "Leg deze code uit in gewone taal" of "Schrijf een functie in Python die X doet, met korte comments".
In de editor (Copilot): typ een comment zoals "// functie die alle dubbele regels uit de array verwijdert" of gebruik @file om context te geven.
Vraag om stappen: "Refactor onderstaande code voor leesbaarheid; behoud exact hetzelfde gedrag. Licht wijzigingen toe."
Voor tests: "Schrijf unit tests voor onderstaande functie, gebruik [framework]".

Voorbeeldprompt

[In chat:] Leg onderstaande code uit alsof ik geen programmeerervaring heb. Noem het doel, de belangrijkste stappen en eventuele valkuilen. [Of:] Schrijf een functie in [taal] die [beschrijving]. Inclusief korte documentatie.

Data en cijfers samenvatten

Tabellen, rapporten en cijfers tot kernpunten of conclusies terugbrengen.

Tips

Plak de tabel of cijfers en vraag expliciet: "vat samen in 5 bulletpoints" of "trek 3 conclusies uit onderstaande data".
Geef focus: "focus op trends", "vergelijk Q1 en Q2", "welke afdeling presteert het beste?".
Vraag om format: "presenteer als genummerde lijst", "maak een korte alinea voor management".
Combineer met aanbeveling: "conclusies + één concrete aanbeveling voor vervolgstap".

Voorbeeldprompt

Uit onderstaande tabel/cijfers: trek de belangrijkste conclusies in maximaal 5 bulletpoints. Focus op [bijv. trends/afwijkingen]. Schrijf voor een lezer die de bron niet heeft gezien.

Vragen beantwoorden uit documenten

Laat de AI specifieke vragen beantwoorden op basis van een geplakte tekst.

Tips

Plak de volledige brontekst en stel één vraag per keer: "Beantwoord op basis van onderstaande tekst: [vraag]".
Vraag om bronverwijzing: "citeer de zin of alinea waarop je antwoord baseert".
Voor meerdere vragen: "Beantwoord de volgende vragen alleen op basis van de tekst. Geef per vraag het antwoord en de relevante passage."
Als het antwoord niet in de tekst staat: "Als het er niet in staat, zeg dat expliciet."

Voorbeeldprompt

Op basis van onderstaande tekst: beantwoord de vraag "[vraag]". Citeer de zin(nen) waarop je je antwoord baseert. Als het antwoord niet in de tekst staat, zeg dat duidelijk.

Structuur aanbrengen in chaos

Van losse notities of rommelige tekst naar kopjes, lijsten, tabellen of FAQ.

Tips

Geef de gewenste structuur: "maak kopjes en subkopjes", "zet in een genummerde lijst", "maak een tabel met kolom A en B".
Voor FAQ: "Maak uit onderstaande tekst een FAQ. Maximaal 8 vragen met antwoord. Houd antwoorden kort."
Vraag om logische volgorde: "zet in volgorde van belangrijkheid" of "chronologisch".
Combineer met doel: "structuur geschikt voor een one-pager" of "voor een presentatie met 5 slides".

Voorbeeldprompt

Breng structuur aan in onderstaande tekst. Gebruik: [bijv. kopjes en bulletpoints / tabel met kolommen X en Y / FAQ met max. 6 vragen]. Houd dezelfde informatie, alleen helder geordend.

Voor gevorderden

Rol, format, meerstaps-prompts en extra toepassingen

Geavanceerde principes

Als je de basis onder de knie hebt, kun je deze technieken toepassen voor nog betere en herbruikbare resultaten.

Rol en expertise

Geef de AI een rol: "Je bent een ervaren projectleider" of "Schrijf als HR-adviseur". De output wordt dan consistenter en professioneler.

Output-formaat

Vraag expliciet om Markdown, een tabel, genummerde lijst of zelfs JSON als je de output wilt hergebruiken in een systeem.

Stap voor stap

Bij complexe taken: "Eerst analyseer de tekst, daarna trek conclusies, tot slot geef aanbevelingen." Zo voorkom je dat de AI stappen overslaat.

Few-shot: geef voorbeelden

Toon 1–2 voorbeelden van de gewenste stijl of structuur. Bijv. "Gebruik hetzelfde format als dit voorbeeld: [plak voorbeeld]".

Beperkingen en uitsluitingen

Zeg wat niet mag: "Geen jargon", "maximaal 100 woorden per punt", "geen aanhef of afsluiting in de e-mail".

Itereer in dezelfde chat

Bouw verder op het vorige antwoord: "Maak van punt 3 een aparte paragraaf" of "Voeg een samenvatting van twee zinnen toe bovenaan".

Gevorderde voorbeeldprompts (zelfde taken, sterker)

Samenvatting met rol en format

Gebruik een rol en vraag om een vast format voor herhaalbare rapportages.

Je bent een senior beleidsadviseur. Vat onderstaande tekst samen volgens dit format: (1) Kernboodschap in één zin, (2) Belangrijkste feiten in 3 bulletpoints, (3) Aanbevelingen genummerd. Maximaal 200 woorden totaal. Geen inleiding of slotzin.

Notulen met actie-extractie

Laat de AI eerst notulen maken en daarna gestructureerd de acties eruit halen.

Stap 1: Maak van onderstaande transcriptie formele notulen met kopjes. Stap 2: Extraheer alle actiepunten in een aparte tabel met kolommen: Actie, Verantwoordelijke, Deadline, Prioriteit (H/M/L). Als verantwoordelijke of deadline niet genoemd zijn, zet "n.t.b.". Output in Markdown.

E-mail met meerdere varianten

Vraag om varianten voor verschillende scenario's of lengtes.

Schrijf drie versies van een e-mail naar [doelgroep] over [onderwerp]: (A) ultrakort (2–3 zinnen), (B) standaard met alle punten, (C) uitgebreid met toelichting en voorbeeld. Toon: professioneel en vriendelijk. Geef elke versie een korte onderwerpregel.

Agenda met tijdsblokken

Vraag om een agenda die direct in je kalender past.

Maak een vergaderagenda voor een overleg van 60 minuten. Onderwerpen: [lijst]. Geef per onderdeel: starttijd, eindtijd, onderwerp, doel van het onderdeel (bijv. besluit, discussie, update). Reserveer 5 min voor opening en 5 min voor afsluiting. Output als tabel.

Extra toepassingen voor gevorderden

Brainstormen en ideeën genereren

Gebruik AI om opties te verkennen zonder dat het meteen de "juiste" oplossing hoeft te zijn.

Vraag expliciet om "minstens 10 ideeën" of "zowel voor de hand liggende als out-of-the-box opties".
Geef kaders: "binnen budget X", "voor doelgroep Y", "binnen 2 weken uitvoerbaar".
Vraag om voor- en nadelen per optie: "Geef bij elk idee 2 voordelen en 2 risico's".
Combineer met een rol: "Je bent een creatief strateeg; bedenk campagnes die opvallen."

Brainstorm over [onderwerp]. Geef 8 verschillende invalshoeken. Per idee: korte omschrijving, waarom het kan werken, grootste uitdaging. Mix van pragmatische en creatieve opties. Schrijf in het Nederlands.

Presentatie-outline of pitch

Van inhoud naar een logische volgorde voor slides of een korte pitch.

Geef de boodschap en doelgroep: "wij willen dat ze X begrijpen en daarna actie Y nemen".
Vraag om "maximaal 5 slides" of "pitch van 2 minuten" om gefocust te blijven.
Laat de AI per slide/sectie aangeven: titel, kernboodschap, eventueel voorbeeld of cijfer.
Voor een pitch: "schrijf de letterlijke tekst die ik kan uitspreken in 90 seconden".

Maak een presentatie-outline voor [onderwerp]. Doel: [bijv. goedkeuring voor plan]. Doelgroep: [bijv. management]. Maximaal 6 slides. Geef per slide: titel, kernboodschap in één zin, en een suggestie voor visueel (grafiek, quote, voorbeeld).

Teksten herschrijven of verbeteren

Laat bestaande teksten aanscherpen, korter maken of in een andere stijl herschrijven.

Geef de gewenste richting: "korter en krachtiger", "formeler", "geschikt voor sociale media".
Vraag om "bewerk voorstel" in plaats van direct herschrijven: "welke zinnen zijn redundant?".
Combineer met doelgroep: "herschrijf zodat een leek het begrijpt" of "maak het geschikt voor een offerte".
Vraag om alleen verbeteringen: "verbeter spelling en grammatica, behoud mijn stijl en structuur".

Herschrijf onderstaande tekst. Doel: [korter/formeler/levendiger]. Doelgroep: [bijv. klanten]. Behoud de kernboodschap. Geef daarna in 2 zinnen aan wat je hebt aangepast.

Wat als het misgaat?

De output is niet wat je wilt — zo los je het op

Aanpassen met een vervolgprompt

Stuur een kort bericht: "Maak dit korter", "Formeler", "Zonder de laatste alinea", "Voeg een call-to-action toe". De AI past het vorige antwoord aan.

Alternatief vragen

Vraag om een tweede versie: "Geef een alternatief dat meer op [X] focust" of "Schrijf het nog eens, maar dan voor [andere doelgroep]".

Taak splitsen

Was de prompt te complex? Splits: "Eerst alleen de conclusies", daarna "Maak hier een e-mail van voor de klant".

Regenerate vs. verfijnen

Regenerate (opnieuw genereren) geeft een nieuw antwoord. Verfijnen (vervolgprompt) houdt context. Gebruik verfijnen als het bijna goed is.

Privacy & veiligheid

Waar op te letten bij het gebruik van AI

Plak geen persoonsgegevens (BSN, medische gegevens, wachtwoorden) tenzij je beleid het toestaat.
Vertrouwelijke contracten of strategiedocumenten: check het beleid van je werkgever over ChatGPT/Copilot.
Wees je ervan bewust dat input soms voor verbetering van modellen wordt gebruikt (zie voorwaarden van de leverancier). Bij zakelijke varianten is dit vaak uitgeschakeld.

Check altijd het beleid van je werkgever over het gebruik van ChatGPT, Copilot of andere AI-tools met bedrijfsgegevens.

Veelgestelde vragen

Korte antwoorden op veelgestelde vragen

Hoe lang mag mijn prompt zijn?

De meeste tools hebben een ruime limiet (duizenden woorden). Houd je prompt zelf wel leesbaar: duidelijke instructie + eventueel de brontekst. Te lang kan soms de focus verminderen.

Kan ik bestanden uploaden?

ChatGPT en Copilot ondersteunen in veel omgevingen het uploaden van bestanden (PDF, Word). In de editor gaat het vaak om @file of @workspace om code te betrekken. Check de help van je specifieke tool.

Wat is het verschil tussen ChatGPT en Copilot?

ChatGPT is een standalone chatbot (tekst in, tekst uit). Copilot zit in Microsoft-apps (Word, Outlook, Teams) en in code-editors (VS Code, GitHub). Bij Copilot werk je in context: in je document of je code.

Moet ik in het Engels prompten?

Nee. Nederlands werkt goed. Voor zeer specialistische of technische taken kan Engels soms iets betere resultaten geven; voor dagelijks gebruik is Nederlands prima.

Hoe geef ik feedback als het fout gaat?

Gewoon in de chat: "Punt 2 klopt niet", "Dit was niet wat ik bedoelde, ik wil X". Of vraag expliciet: "Leg uit waarom je Y zei" en stuur dan een correctie.

Starter prompts

Kopieer en plak — vul [ ] in waar nodig

Deze prompts kun je direct gebruiken. Klik op "Kopieer prompt" en plak in ChatGPT of Copilot. Vervang eventuele plaatshouders door je eigen tekst.

Vat onderstaande tekst samen in maximaal 5 bulletpoints. Focus op conclusies en aanbevelingen.

Maak van onderstaande aantekeningen formele notulen met kopjes: Aanwezigen, Besproken punten, Besluiten, Actiepunten.

Schrijf een professionele e-mail op basis van onderstaande punten. Toon: vriendelijk en helder. Sluit af met een duidelijke call-to-action.

Haal uit onderstaande tekst alle actiepunten. Geef per punt: omschrijving, verantwoordelijke, deadline (indien genoemd).

Leg onderstaande code uit in gewone taal. Noem het doel en de belangrijkste stappen.

Meer lezen

Officiële documentatie en tips van leveranciers

Wil je AI inzetten op organisatieniveau?

Wij bouwen AI-agents en applicaties die 24/7 voor uw organisatie werken. Van notulen tot klantcommunicatie: wij helpen u op weg.

Neem contact op